Interview met illustrator Anna Sikkes

Humoristisch, fantasierijk en poëtisch, zo zou ik de illustraties van Anna Sikkes omschrijven.
Deze jonge beeldmaker maakt illustraties voor dichtbundels, posters, wenskaarten en nog veel meer.
In onderstaand interview vertelt Anna over haar werk en haar inspiratiebronnen.

tekst: Hilde Reurink
illustraties: Anna Sikkes

Hoi Anna, vertel eens iets over jezelf.
Ik ben Anna Sikkes, 23 jaar en ben deze zomer afgestudeerd als illustrator. Op dit moment woon ik in Raalte samen met mijn vriend en ben ik werkzaam als zelfstandig illustrator. Als illustrator ben ik continu bezig met het opzoeken van allerlei verrassende invalshoeken voor mijn werk en daarbij is nieuwsgierigheid een belangrijke eigenschap. Ik werk graag op een ambachtelijke manier, maar wissel dat ook af door illustraties te maken d.m.v. fotografie. Voor mijn vak vind ik het belangrijk dat je de kennis in huis hebt om een illustratie neer te zetten die een sterke, verhalende inhoud toont, maar dat het tegelijk ook een aantrekkelijk beeld is om naar te kijken.
Naast het illustratorschap houd ik mij ook graag bezig met van alles wat maar creatief is. Of dat nu experimenteren met koken is, schilderen of zelf grappige, persoonlijke cadeautjes maken voor vrienden. Naast al dat creatieve geweld houd ik er ook van om af en toe lekker te gaan hardlopen en mijn hoofd leeg te maken voor het opdoen van allerlei nieuwe ideeën.

Wanneer besloot je illustrator te worden?
Vroeger, toen ik net kon tekenen, zeiden mensen al: ‘Jij moet later iets met tekenen doen!’ Ik kan mij herinneren dat ik in mijn jeugd en tijdens schooltijd bijna altijd aan het tekenen was of weer bezig met één of ander knutselwerkje. Ook las ik met veel plezier kinderboeken en tijdschriften, zoals de Viva en de Fancy waarin hele gave illustraties stonden. Ik dacht: dat wil ik ook! Toen ik na de middelbare school moest besluiten wat voor vervolgopleiding ik wilde doen, was die keus eigenlijk al snel gemaakt.

Volgde je een opleiding tot illustrator?
Ik heb op ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten in Zwolle de richting Stories & Design gevolgd met als opleiding Illustratie. Ik heb daar op illustratie-gebied veel geleerd. Je kreeg er van alles voor je kiezen. Je moest naast het inhoudelijke aspect van een illustratie maken ook verstand hebben van hoe typografie werkt. Het leukste aan de opleiding vond ik dat ze je altijd heel vrij lieten in het doen en laten van dingen. Zo moedigden ze je erg aan om je eigen weg te bewandelen. Zo was je in staat om bijvoorbeeld een boek te maken, zoals een kinderboek. Dat heb ik met veel plezier gedaan.

Welk materiaal gebruik je om je illustraties te maken?
Ik werk graag op een ambachtelijke manier, maar vind het ook heerlijk om dat af te wisselen met fotografie. Voor het tekenen op papier maak ik graag gebruik van acrylverf, potloden en fineliners. De illustraties die ik met de hand maak scan ik in en bewerk ik daarna eventueel met Photoshop door er bijvoorbeeld digitaal in te tekenen. De illustraties die ik door middel van fotografie maak zijn zelfgemaakte 3D-sets of 2D-collages die ik weer fotografeer. Soms kies ik daar bewust voor, omdat je op die manier weer anders naar een beeld kijkt dan wanneer het getekend is. En het geeft ook meer een ruimtelijk effect.

Hoe zou je jouw stijl van illustreren omschrijven?
Mijn stijl laat zich omschrijven als humoristisch, vreemd en kleurrijk. Ik wil de toeschouwer bij mijn werk graag een vrolijk gevoel meegeven en ze daarbij betrekken in mijn soms absurde werelden. Dat kan gaan om een zelfgeschreven verhaal of op een manier hoe iets is getekend.

Dit is een voorbeeld van zo’n 3D-set die ik fotografeer. Dit was voor mijn eigen project ‘Een kijkje in het leven van mevrouw Dongen’. Deze foto hoort bij een fotoserie die samen een verhaal vormen over een vrouw en haar bijzondere vriendschap met een opblaaskrokodil.

Is het een voordeel of juist een nadeel om een herkenbare tekenstijl te hebben?
Ik denk dat het wel degelijk meespeelt en belangrijk is dat illustratoren een eigen stijl hebben, want daaraan kunnen mensen je herkennen. Maar een stijl ontwikkelt zich altijd onbewust en misschien moet je niet eens van een stijl spreken. Wanneer je aan het tekenen bent ontdek je na verloop van tijd wat jou ligt en kom je misschien wel weer nieuwe technieken tegen die je graag zou uit willen proberen. Een eigen stijl ga je dan vanzelf ontwikkelen door gewoon bezig te blijven met tekenen. Ik geloof niet dat een stijl (een manier van werken) vast en voor eeuwig is. Zelf vind ik het lastig te benoemen of ik een eigen stijl heb. Ik denk dat ik daar niet de enige in ben. Het is altijd wel zo dat andere mensen mijn werk herkennen, dus dan moet er toch sprake zijn van een bepaalde stijl die ik hanteer. Ik denk dat het een wisselwerking is tussen de oplossingen en ideeën die je bedenkt voor je illustraties en het materiaalgebruik. Wanneer illustratoren een eigen specifieke stijl hebben dan kan ik mij wel voorstellen dat dat extra aantrekkelijk is voor opdrachtgevers die op zoek zijn naar iets bijzonders wat niet iedereen kan. Maar een allround illustrator heeft ook zo zijn voordelen, omdat hij juist overal inzetbaar voor is. Je moet daar geloof ik een soort van middenweg in zien te vinden.

Wat is volgens jou de functie van een illustratie?
Wanneer ikzelf naar een illustratie kijk, wil ik dat het beeld iets met mij doet. Het kan bijvoorbeeld een bepaald gevoel opwekken of je wordt erdoor aan het denken gezet. Hoe dan ook, een beeld moet je prikkelen. En of het nu alleen ter decoratie is of ter verduidelijking van een tekst/verhaal, het moet altijd iets uitlokken bij de toeschouwer. Het moet naast het inhoudelijke, ook vooral een aantrekkelijk geheel zijn om naar te kijken.

Dit is een van de illustraties die heb gemaakt bij drie verhalen voor een voorleesboek van uitgeverij Afûk. Het boek is in het Fries uitgegeven en heet: It grutte foarlêsboek.

Werk je in opdracht?
De opdrachtgevers waarvoor ik werk/heb gewerkt, zijn o.a.: stichting Poëziepaleis, uitgeverij Afûk, het tijdschrift Linkk en De Kieviet Logopedie. Dat laatste was in samenwerkingsverband om een informatief kinderboek te maken waarin op spelenderwijs het duimen kan worden afgeleerd. Ik werk in opdracht, maar vind het daarnaast ook leuk om mijn eigen projecten te hebben. Zo ben ik bezig met een zelf geschreven verhaal over een wereldvreemd kereltje die mijn gebeurtenissen in Bristol (Engeland) beleeft.

Wat was je allereerste illustratie-opdracht?
Dat was voor stichting het Poëziepaleis. Het Poëziepaleis initieert o.a. dichtprojecten voor basisscholen en het voorgezet onderwijs. Voor hen mocht ik illustraties maken voor een dichtbundel die naar aanleiding van de dichtwedstrijd ‘Kinderen & Poëzie’ tot stand kwam. Ik heb daar samen met illustrator Rosita van Eijsden gezorgd voor de illustratieve inhoud. Ik mocht daarna ook de omslag ontwerpen. Het gaf een enorme voldoening om je eigen werk zo terug te mogen zien.
In de dichtbundel ‘Een gaatje in de wereld‘ vind je mijn werk.

Heb je zelf een voorkeur voor bepaalde opdrachtgevers of opdrachten?
Het liefst zou ik mij alleen maar bezig willen houden met het maken en illustreren van prentenboeken en dichtbundels, maar ik vind het ook ontzettend leuk om voor andere doeleinden aan de slag te gaan. Zo heb ik laatst een poster mogen ontwerpen voor een dichtwedstrijd. Eigenlijk houd ik erg van diversiteit, want zo houd je je werk fris en scherp.

Maak je gebruik van social media om je eigen werk te promoten?
Ja, onder andere Facebook en LinkedIn. Ik vind het handig om op deze manier contacten te maken en te behouden. Het is bijv. leuk om op Facebook te zien dat mensen je werk waarderen. Op deze manier bereik je een groot publiek en is het handig om zo mensen continu op de hoogte te houden van je werk en activiteiten.

Heb je weleens een opdracht gekregen via social media?
Nee, nog niet. Maar ik zou het wel heel gaaf vinden om te zien wat daar uit zou kunnen rollen.

Hoe ziet een gemiddelde werkdag van jou eruit?
Ik werk meestal van 9 tot 5 uur. Op die manier kun je ‘s avonds nog iets leuks doen. Al hangt dat soms wel af van de opdrachten die je krijgt. Vaak ben ik 3 ochtenden bezig met het doen van acquisitie en de rest van de tijd werk ik in opdracht of voor mijzelf. Ik werk nu nog vanuit huis, maar probeer mij ook te focussen op het vinden van een gezamenlijk atelier.

Wat zijn volgens jou belangrijke eigenschappen voor een illustrator?
Ik denk dat een frisse blik op de dingen om je heen een belangrijke vereiste is. Ook moet je het talent bezitten om een illustratie te maken die inhoudelijk goed in elkaar steekt. Als illustrator is het belangrijk dat jij kan illustreren tussen de regels van een tekst door. Je moet een sfeer kunnen oproepen die niet wordt beschreven. Ook is het belangrijk dat je je kan verplaatsen in de doelgroep waarvoor je werkt. Daarbij is het tevens handig dat je ondernemend bent en dat je weet hoe je zakelijke afspraken moet maken en afhandelen.

Op welke illustratie ben je zelf het meest trots en waarom?
Dat vind ik lastig te zeggen, omdat ik tot nu toe allemaal leuke opdrachten heb gekregen waarbij ik trots ben op het eindresultaat. Maar als ik toch een illustratie moet noemen is het de illustratie van een geit die ik heb gemaakt voor een dichtbundel.

Deze illustratie is gebruikt voor de dichtbundel een Gaatje in de wereld die de stichting Poëziepaleis heeft uitgebracht na aanleiding van de dichtwedstrijd Kinderen & Poëzie.

Die tekening heeft inmiddels vele fans gekregen. Die geit heb ik ook weer laten terugkomen in een poster voor een nieuwe dichtwedstrijd van diezelfde bundel.

Voor de nieuwe dichtwedstrijd ‘Kinderen en Poezie’ heb ik ook de poster ontworpen. Hierbij heb ik twee karakters die in de bundel voorkomen terug laten komen op de posters.

Ben je lid van een bond of vereniging voor illustratoren?
Ja, ik ben lid van de BNO en van de netwerkgroep Z.I.N. (Zwols Illustratoren Netwerk). Het is een besloten groep in Zwolle waar illustratoren samenkomen om informatie en ervaringen met elkaar uit te wisselen.

Welke andere illustratoren bewonder je?
Ik heb tijdens mijn studie op de kunstacademie een studie-uitwisseling gedaan naar Bristol, Engeland. Daar heb ik toen de Engelse illustrator Oliver Jeffers ontdekt waar ik enorm fan van ben geworden. Inmiddels heb ik al zijn kinderboeken in mijn boekenkast staan. Maar ook illustratoren als Tom Schamp en Lobke van Aar vind ik erg inspirerend.

Waarin vind jij inspiratie?
Inspiratie vind je overal wel om je heen. Het is niet zo dat ik er 24/7 mee bezig ben. Zoiets gaat denk ik onbewust. Inspiratie vind je in de kleinste dingen.

Las je als kind graag boeken?
Als kind las ik graag en met veel plezier boeken. Boeken die ik toen heel erg leuk vond waren Welterusten… Kleine Beer en Wie heeft er op mijn kop gepoept? van Wolf Erlbruch. Tijdens mijn studie kwamen daar alleen maar meer leuke kinderboeken bij die ik inspirerend vond, zoals The Runaway Dinner van Allan Ahlberg en Bruce Ingman. Ik houd van verhalen die lekker absurd zijn.

Waar ben je op dit moment mee bezig?
Op dit moment ben ik bezig met mijn eigen project genaamd Dream City. Het is een serie die bestaat uit gelaagde tekeningen van melkpapier. De serie laat mijn droom-utopia zien. Ik was hiermee begonnen, omdat die gelaagdheid zorgt dat ik kan spelen met transparantie. Daardoor ontstaat er een geheel nieuwe werkelijkheid op zichzelf, zoals die van een droom. De illustraties heb ik hiervoor vrij intuïtief getekend, zodat mensen er zelf op los kunnen associëren en verbanden leggen met de wereld die ze voor zich zien. Het werk krijgt daardoor voor iedereen een eigen betekenis.

Dream City, tekening op melkpapier van Anna Sikkes

Heb je een tip voor mensen die ook graag illustrator willen worden?
Naast een creatieve geest moet je dit werk ook echt willen doen en er 100% voor gaan. Daarbij is discipline en inzet tonen een vereiste. Je moet je ook kunnen verplaatsen in de doelgroep waarvoor je werkt. Probeer met je illustratiewerk ook te achterhalen wat je zelf leuk vindt om te doen en welke markt jou ligt. Probeer daar op te focussen, want daar word je het gelukkigst van. Tekenen hoef je niet perse goed te kunnen, want er zijn zat illustratoren die van hun onhandige tekenhand hun handelsmerk hebben gemaakt en zijn doorgebroken. Waar je wel talent voor moet hebben is om tussen de regels door te kunnen illustreren. Jouw tekening moet een toegevoegde waarde hebben. Of dat nu voor een artikel, verhaal of een brochure is maakt niks uit.

Dit is een spread uit het verhaal Steef dat ik zelf heb geschreven en geïllustreerd. Dit zijn grote collage-tekeningen die ik ook weer heb gefotografeerd. Het verhaal gaat over een eenzaam vogeltje die blauwe spullen verzamelt als hobby, maar geen vrienden heeft om het mee te delen. Totdat hij op een dag een blauwe walvis vindt en alles verandert.

Wat wil je als illustrator nog bereiken?
Dat ik mijn eigen prentenboeken uit mag brengen. Niet alleen in Nederland, maar ook in het buitenland. En later wanneer ik een oud omaatje ben nog lang illustratiewerk kan doen. Een groot voorbeeld daarvan is voor mij de illustrator The Tjong Khing, die ondanks zijn hoge leeftijd nog erg actief is.

Hier vind je meer werk van Anna Sikkes:
Website van illustrator Anna Sikkes
Facebook pagina van Anna
LinkedIn
Weblog van Anna Sikkes

Lees ook:

• 10 tips om illustrator te worden
• De illustrator zonder stijl
• Opdrachten vinden als freelance illustrator

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Online tekencursus

In Leren Tekenen met Lef en Plezier begeleidt illustrator Hilde je door de wondere wereld van het tekenen. Deze tekencursus motiveert je om (weer) te beginnen.

Laat je perfectionisme los en heb plezier!

Klik op de afbeelding en doe de gratis proefles (les 4).

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Elke dag tekenen voor uitstellers | Boek (hardcover)

Een praktisch handboek met tekentips, opdrachten, stappenplan en inspiratie. Voor iedereen die vaker wil tekenen.

Wil jij vaker tekenen, maar weet je niet hoe? Elke dag tekenen voor uitstellers helpt je om van dagelijks tekenen een gewoonte te maken. Met dit boek kun je direct aan de slag. Zélfs als je een uitsteller bent.

Auteur en illustrator Hilde Reurink daagt je uit om 1 maand lang elke dag een tekening te maken. De combi van psychologie, creativiteit en laagdrempelige schrijfstijl maakt het boek uniek in zijn soort.

Pak je tekenspullen alvast en doe mee met dit vrolijke tekenavontuur!

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Shop schilderijen | Werk aan de Muur

Abstracte kunst biedt ruimte voor je eigen fantasie, gedachten en emoties. Dompel je onder in de wereld van kleurrijk schilderwerk en kom tot verrassende inzichten.

De Schildertuin maakt abstract werk met een mix van materialen zoals acrylverf, gouache, krijt, inkt, potlood en markers. Opvallende schilderijen vol organische vormen, speelse lijnen en onverwachte kleurcombinaties.

Shop abstract werk bij Werk aan de Muur.

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Hilde Reurink schrijft over tekenen, schilderen en creatieve inspiratie op de Schildertuin weblog.
Volg de online tekencursus of bestel het tekenboek Elke dag tekenen voor uitstellers.